Schrijf hier in voor onze nieuwsbrief
  • Maandelijkse e-magazine
  • Wekelijkse updates
  • 60.000 lezers!

Vul hier uw e-mail in:

Vastgoedvergelijker

‘Kantorenmarkt zit in proces van bodemvorming’

Hoewel er in Nederland nog steeds ‘een breed gedragen gevoel’ bestaat dat het nooit meer goed zal komen met huib_boissevainde kantorenmarkt, ziet Huib Boissevain, directeur/oprichter van Annexum een vijftal positieve signalen. “Ik ben er van overtuigd dat de markt in een proces van bodemvorming zit”, zegt Boissevain in een blog voor de site van NVM.  

Zo signaleert Boissevain het goed op gang komen van kantoortransformaties en dat hypotheekbanken voldoende voorzieningen hebben genomen. Ook constateert hij dat de prijzen van Zuidaskantoren terug zijn op het niveau van voor de crisis.

Klik HIER voor de column van Boissevain.

UPDATE 25/8 Inmiddels is een uitgebreide kritische reactie binnengekomen van Norbert Ter Mors, oprichter/directeur van RentReview (foto onder) op de vijf positieve signalen van Boissevain. Die staan hieronder vet gedrukt. De reactie van Ter Mors volgt direct erachteraan.

1. De situatie verslechtert niet verder. Ter Mors: “Hier zit iets in. De effectieve huurprijzen zijn 30-50% lager dan in 2007. Misschien is dit de bodem. Maar het verneukeratieve in dit soort jubelstukjes is dat het woord ‘bodem’ suggereert dat er ‘dus’ een herstel op komst is. Van herstel is echter geen sprake zijn zolang de structurele leegstand 20% beloopt. Zolang dit het geval is, heeft elke huurder een ijzersterke onderhandelingspositie. Dit geldt voor het overgrote deel van de Nederlandse kantorenvoorraad. Uitzondering zijn de goede locaties in de steden in de Randstad. Hier trekt de vraag weer iets aan, wordt er verhuurd, en gaan de incentives in sommige gevallen omlaag.”

2. Transformatie komt op gang. “Ook dit klopt, maar de transformatie kan hooguit enkele procenten van de leegstand afsnoepen. Zolang er niet afgebroken wordt, verandert het structurele probleem niet. Elk sloop-plan is tot nu toe een zachte dood gestorven.”

3. ECB: geen risico’s: “Dit is een voorbarige conclusie die steeds weer kan worden opgetekend uit de mond van banken en beleggers. Ook hier weer de suggestie dat het beter zal gaan. De financiële en politieke belangen zijn dermate groot dat grootbanken diverse stresstesten moeiteloos mogen doorstaan. Afschrijvingen zijn arbitrair. Onderliggend zijn de structurele problemen echter onverminderd groot. Vastgoed is daar een groot onderdeel van. Er moet nog veel pijn worden genomen. Dat zegt Boissevain overigens ook. Ierland heeft laten zien hoe fout het alsnog kan gaan. Banco Espirito Santo had de laatste stresstesten ook probleemloos overleefd…”

4. De economieën trekken aan. “Opnieuw een optimistische aanname, die gepaard gaat met de foutieve veronderstelling dat met economisch herstel ook de werkgelegenheid en (dus) de kantorenmarkt zullen aantrekken. In werkelijkheid gaat het winstherstel van bedrijven bijna zonder uitzondering gepaard met de afbouw van banen.”

5.Teken van vertrouwen: Beleggingsmarkt trekt aan. “Opnieuw een opmerking met een foute suggestie. De beleggingsmarkt valt uiteen in twee categorieën: de schaarse topproducten (Zuidas) en de ramsj, die door opportunistische (veelal) buitenlandse private equity partijen wordt gekocht tegen afbraakprijzen. Van een enigszins stabiele beleggingsmarkt is nog absoluut geen sprake.”

Ter Mors: “Kortom: de bodem in de kantorenmarkt begint misschien zichtbaar te worden, maar het uitzicht is miserabel en van herstel kan geen sprake zijn. Gelukkig weet Boissevain dit ook en daarom moet de laatste alinea als disclaimer gelezen worden. De gesuggereerde ‘bodemvorming’ zou heel goed een ‘dead cat bounce’ kunnen blijken te zijn: een kortstondige stabilisatie/ opleving op een nog langere weg naar beneden. Dit stukje past moeiteloos in de stukjes de Rabo en de NVM al jarenlang elke maand naar buiten brengen: de bodem is in zicht, en morgen wordt het beter.”

Door Redactie | Gepubliceerd op 2 september 2014

Dit bericht is geplaatst in Algemeen
Tags: , , , .
LinkedIn Twitter NUjij
Print Friendly, PDF & Email