Schrijf hier in voor onze nieuwsbrief
  • Maandelijkse e-magazine
  • Wekelijkse updates
  • 60.000 lezers!

Vul hier uw e-mail in:

Vastgoedvergelijker

Barbara Sanders

Foto van Barbara Sanders Barbara is de schrijvende kracht achter Vastgoedjournaal. Met haar uitgebreide netwerk, opgedaan na een lange loopbaan op de financiële redactie van De Telegraaf, is zij onlangs onze gelederen komen versterken. Haar vlotte en toegankelijke schrijfstijl wordt door lezers en beslissers in de vastgoed- en bouwwereld alom gewaardeerd.
 
 
Meer artikelen van Barbara Sanders

Hoogleraar vastgoedfinanciering Eichholtz: Zelfs flexoffice-kantoren hebben geen toekomst

Kantoren hebben geen toekomst. Ook niet de flexoffice-concepten van Regus en Spaces waar beleggers zich nu massaal op storten om leegstand te vullen of te voorkomen. Dit stelt Piet Eichholtz, misschien wel de meeste dwarse vastgoedprofessor van ons land. Hij meent dat de nieuwe generatie niet zit te wachten op saaie kantoren. Eichholtz zag tien jaar geleden na de dotcom-crash al dat kantoren leegstroomden. Mensen werden massaal ontslagen en bedrijven hadden geen ontelbare vierkante meters meer nodig.  “Maar dat het zo erg zou worden, besefte ik toen ook nog niet”, vertelt Eichholtz in zijn werkkamer in Maastricht, terwijl de regen tegen de ramen tikt en hij een stuk vlaai naar binnen werkt.

“De nieuwe stroom aan zzp’ers heeft tot gevolg dat er geen behoefte meer is aan traditionele kantoren en dat de tegenwoordig zo bejubelde flexoffices eigenlijk al achterhaald zijn”, meent Eichholtz. De groeiende groep zelfstandige ondernemers en young professionals van de (nabije) toekomst willen andersoortige werkplekken. Zij gaan volgens de hoogleraar Vastgoedfinanciering los-vast samenwerkingsverbanden aan en hebben dus ook los-vast ontmoetingsplekken nodig. “En dan niet in een troosteloze kantoorsetting maar op een mooie locatie in de binnenstad.” Hij ziet hierin een schone taak weggelegd voor de horeca.

Hij vertelt dat hij voor zijn eigen bedrijf onlangs een appartement heeft gehuurd om kantoor te houden. ‘Het is een veel leukere ruimte en heeft een grote keuken. Bovendien zijn de slaapkamers handig als er buitenlandse gasten komen. Dat scheelt weer hotelkosten.”

‘Toekomst Zuidas is heel klein’

Ook voor de prestigieuze Zuidas is de toekomst maar heel klein, meent Eichholtz. “De planning op de mooie maquettes wordt bij lange niet gehaald: Het uitgestippelde dokmodel, waarvoor de verkoop van heel veel woningen nodig is om het geheel te financieren, is als een slang die zichzelf in de staart bijt. Bovendien, hoe halen ze het in hun hoofd om op de Zuidas nog meer kolossen uit de grond te stampen als er op vijf minuten afstand  prima lege kantoren staan?”

Hij wijst de gemeenten in Nederland aan als grote schuldigen van de blijvende drang naar nieuwbouw. “Gemeenten rekenen zich nog altijd rijk met de uitgifte van grond en laten zich chanteren door werkgevers. Neem nu KPMG. Ik ben verbijsterd dat ambtenaren zich zo snel hebben laten omlullen om een kilometertje verderop toch nieuwbouw toe te staan. Nu zitten ze  in hun maag zitten met het KPMG-gebouw, dat niet meer te verhuren lijkt. Bedrijven hoeven alleen maar een keer te roepen dat ze elders gaan kijken en een gemeente is al bang dat haar inwoners massaal werkloos thuis komen te zitten en in de bijstand gaan. Wat een kul, mensen gaan echt niet hun baan opzeggen omdat ze een tien of twintig kilometer verder moeten rijden naar hun werk.”

Voorstel voor winkelfonds

Over winkels is Eichholtz een stuk optimistischer dan over kantoren. “Shoppen moet wel entertainment zijn. Succesvolle retailers als Zara en H&M  hebben dat goed begrepen. Zij zorgen voor wekelijks wisselende collecties en dat lokt kopers de winkel in. V&D en C&A versnellen hierin maar lopen nog wel achter.”  Boetiekjes zullen het ook wel redden, volgens Eichholtz.  “Zij hebben misschien dan wel het geld en de logistiek niet om elke week wat nieuws in de rekken te hangen, maar de eigenheid van die winkels is aantrekkelijk genoeg voor shoppers.”

Dat stadscentra kleiner worden, gaat er tot grote frustratie van de hoogleraar, bij veel gemeenten nog steeds niet in. “Zij houden vast aan het wishful-thinking model. Maken een enorme heisa van het feit dat de leegstand in aanloopstraten zo groot is. Daar moeten ze toch echt eens vanaf.” Eichholtz is voorstander van een winkelfonds. “Absoluut geen doel op zich maar een middel om een stadscentrum in te dikken.”  Het is de bedoeling dat in een aanloopstraat met veel leegstand retailers via ruilverkaveling meer op een kluitje gaan zitten. Het fonds kan dan gebruikt worden om de panden die winkeliers achterlaten een nieuwe bestemming te geven.”

Eichholtz is zich er terdege van bewust dat dit allemaal veel easier said than done is. Zijn plan levert al verzet op. “Laat ze maar eens met z’n allen rustig nadenken over mijn ‘lulidee’. De markt wordt er vanzelf rijp voor.”

‘Banken zelf schuld aan drama Eurocommerce’

Eichholtz zucht diep als we het onderwerp Eurocommerce aansnijden. “De banken moeten niet zo janken. Dit is nou een typisch gevalletje van eigen schuld dikke bult. De betrokken banken – en dan hebben we het over de grote vastgoedfinanciers –  zijn er toch zelf met open ogen ingetuind. De jongens en meisjes van Rabo en co zijn blijkbaar te lui om documentatie goed te checken, te lui om even een telefoontje te plegen, en te lui om na te gaan of alles bij Eurocommerce wel in de haak was. Kom op zeg, de ‘checks and balances’ is een no brainer. Als ik al in mijn wetenschappelijke ivoren torentje weet dat dat de gang van zaken bij  Eurocommerce niet deugde, dan verdienen de banken gewoon dat ze belazerd worden.”

Over Vestia gaat de professor helemaal los. “Wat een megalomane bende is dat. Dachten daar dat ze verheven waren boven het klootjesvolk, de andere corporaties. Nu mogen de ‘sukkels’ kotsend de nalatenschap opruimen van de frauderende meneer Eric Staal en zijn makkers.”

Eichholtz zou het liefst zien dat Staal wordt gestenigd. “Het is zo moreel verwerpelijk wat die man heeft gedaan dat ze de hele Vestia-organisatie zouden moeten ontmantelen en daarna mag er wat mij betreft een neutronenbom op. Want als het dak lekt, zijn de muren nou eenmaal ook door en door rot. Het zou een heel verkeerd maatschappelijk signaal zijn als die corporatie blijft bestaan.”

Hij vindt het volkomen onterecht dat alle woningcorporaties nu massaal op hun lazer krijgen. “Het is onzin om te beweren dat dat de hele sector corrupt is. Natuurlijk zijn er incidenten maar die hebben niets te maken met de groteske zelfverrijking van meneer Staal. Het is te cynisch voor woorden dat hij vanaf zijn luxe villa in Bonaire met droge ogen heeft kunnen beweren dat hij zo lekker bezig was voor de armen in de samenleving”, briest de professor.

Door Barbara Sanders | Gepubliceerd op 15 oktober 2012