Schrijf hier in voor onze nieuwsbrief
  • Maandelijkse e-magazine
  • Wekelijkse updates
  • 60.000 lezers!

Vul hier uw e-mail in:

Vastgoedvergelijker

Norbert Bol

Foto van Norbert Bol Drs. ing. Norbert Bol (1963) is directeur Grontmij Capital Consultants B.V. Deze werkmaatschappij is in 2005 opgericht en heeft als doel om uitsluitend institutionele eindbeleggers te adviseren over hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur. Norbert heeft ruim 20 jaar ervaring op het gebied van beleggen en vastgoed en is tevens gelieerd aan de TiasNimbas Business School te Tilburg.
 
 
Meer artikelen van Norbert Bol

Grontmij Capital Consultants Outlook vastgoedmarkten 2013

Wat verwacht Grontmij Capital Consultants aan rendementen voor de internationale vastgoedmarkten in 2013? In skyscrapersNederland, Europa en de Verenigde Staten. Voor woningen, winkels en kantoren tot en met niche sectoren zoals hotels en zorg.

Periodiek maakt GCC een marktverwachting van de belangrijkste vastgoed- en infrastructuurmarkten. Wij verwachten voor 2013 voor vastgoedbeleggingen op basis van de macro economische forecast van Experian, ons eigen Politiek Economisch en Sociaal model en eigen vastgoedresearch de volgende totaalrendementen: Nederland 2% tot 4%, Europa 4 tot 5% en Verenigde Staten 8% tot 9%. De rendementsverwachtingen zijn bruikbaar als vertrekpunt bij hold/sell analyses, managerselectie, “benchmark” bij marktverwachtingen van derden en portefeuilleanalyses.

Wat de directe rendementen betreft, verwachten we dat deze met 4 tot 6% voor Nederland en Europa in stand blijven, maar wel met verhoogde onzekerheid omtrent vastgoedwaarderingen. Onze verwachtingen voor het directe rendement in Verenigde Staten zijn positief met huurgroei voor woningen en een hoger direct rendement voor commercieel vastgoed vanwege minder leegstand.

tabel_grontmij

  • Woningen: voor zowel Nederlandse, Franse, Duitse, Engelse en Amerikaanse woningen geldt: primaire levensbehoefte, heel weinig bouwproductie met stabiele/stijgende huren tot gevolg. Waardering van Nederlandse beleggingswoningen bodemen uit. We signaleren wel een politiek risico vanwege de overheidsbemoeienis met de woningmarkt. In Amerika prefereren wij ontwikkelprojecten, omdat voor stabiele objecten reeds recordprijzen worden betaald.
  • Winkels: verschil tussen dagelijkse boodschappen, aanloopstraten en high end. Winnende winkelstraten, goede malls en buurtwinkelcentra houden cashflow in stand. Ons advies is om andere segmenten te vermijden vanwege verhoogd leegstandrisico en verwachte huurdaling.
  • Kantoren: trendbreuk in vraag/aanbod-verhoudingen door het “nieuwe werken” en minder ruimte vereist per medewerker. Ook hier is ons advies: vermijd Nederland. Europese hoofdsteden en Verenigde Staten kunnen aantrekkelijk zijn, maar blijven wel cyclisch. Met name Amerikaanse kantoren kunnen een value play zijn in plaats van stabiele (hoge) directe rendementen.
  • Bedrijfsruimten/logistiek: vormen door globalisering en internet in combinatie met relatief hoog direct rendement een aantrekkelijk segment. Europese huren stabiel/licht dalend, Verenigde Staten stabiel/stijgend. Waarderingen bevinden zich momenteel rond vervangingswaarde. Beleggers moeten wel rekening houden met steeds kortere huurovereenkomsten, 10-15-jarige overeenkomsten worden uitzondering.
  • Overig: niche sectoren zoals hotels, zorg en parkeren kunnen aantrekkelijk zijn indien sprake is van langjarige huurcontracten en betrouwbare overheid/contractpartners. Hierbij geldt dat beleggers zich vooraf goed moet vergewissen van vastgoedrisico’s, tegenpartijrisico en wetgeving alvorens te besluiten een niche sector te betreden.

De weergegeven rendementen zijn unleveraged, vóór belastingen en vóór fondskosten. Rendementen van vastgoedfondsen op investeerderniveau kunnen negatief afwijken onder andere door objectspecifieke verhuurrisico’s, de kans op hogere rentelasten, negatieve waarde renteswaps en hogere belastingen.

Door Norbert Bol | Gepubliceerd op 13 maart 2013